विभागाची ओळख
- कायचिकित्सा हे आयुर्वेदातील अंतर्गत औषधोपचार (Internal Medicine) विषयाशी संबंधित प्रमुख चिकित्सीय शाखांपैकी एक आहे.
- विभाग गुणवत्तापूर्ण शिक्षण, उत्कृष्ट रुग्णसेवा, संशोधन आणि नाविन्यपूर्ण उपक्रमांसाठी कटिबद्ध आहे.
- शास्त्रोक्त आयुर्वेदीय तत्त्वे आणि आधुनिक निदान पद्धती यांचा समन्वय साधण्याच्या उद्देशाने विभागाची स्थापना करण्यात आली आहे.
दृष्टी (Vision)
गुणवत्तापूर्ण शिक्षण, नैतिक रुग्णसेवा, नाविन्यपूर्ण संशोधन आणि सर्वांगीण आयुर्वेदीय आरोग्यसेवेचा प्रसार यांद्वारे कायचिकित्सा विषयात उत्कृष्टतेचे केंद्र म्हणून विकसित होणे.
उद्दिष्टे (Goals)
- NCISM च्या निकषांनुसार उच्च दर्जाचे पदवी (UG), पदव्युत्तर (PG) व पीएच.डी. शिक्षण प्रदान करणे.
- कुशल, सक्षम आणि नैतिक मूल्ये जपणारे आयुर्वेद चिकित्सक घडविणे.
- पुराव्यांवर आधारित (Evidence-Based) प्रभावी व गुणवत्तापूर्ण रुग्णसेवा उपलब्ध करून देणे.
- समाजामध्ये आरोग्यदायी आहार, दिनचर्या, ऋतुचर्या आणि रोगप्रतिकारशक्ती वृद्धिंगत करणाऱ्या जीवनशैलीबाबत जनजागृती करणे.
| अ. क्र. | नाव | पात्रता | पदनाम | ई-मेल |
|---|---|---|---|---|
| 1 | डॉ. भरत कडलास्कर | MD, PhD | प्राध्यापक व विभागप्रमुख | drkadlaskar@gmail.com |
| 2 | डॉ. मीनाक्षी रेवडकर-कोळे | MD | सहयोगी प्राध्यापक | drmrevadkar@yahoo.com |
| 3 | डॉ. आरती दात्ये | - | सहाय्यक प्राध्यापक | aratidatye@gmail.com |
| 4 | डॉ. साजिदा अत्तार | - | सहयोगी प्राध्यापक | dr.sajidaattar@yahoo.com |
| 5 | डॉ. ऐश्वर्या साठे | - | सहाय्यक प्राध्यापक | Aishwaryasathe1@gmail.com |
| 6 | डॉ. संध्या देशमुख | - | सहाय्यक प्राध्यापक | Chavansandhya82@gmail.com |
पायाभूत सुविधा व उपलब्ध सेवा
- प्रशस्त बाह्यरुग्ण विभाग (OPD) – ३५० चौ. फूट क्षेत्रफळ.
- ज्येष्ठ नागरिकांसाठी स्वतंत्र जेरियाट्रिक (Geriatric) बाह्यरुग्ण विभाग.
- आंतररुग्ण विभाग (IPD) सुविधा:
- पुरुष वैद्यकीय वॉर्ड – २२५० चौ. फूट
- महिला वैद्यकीय वॉर्ड – १७२० चौ. फूट
- विलगीकरण कक्ष (Isolation Room) – १८० चौ. फूट
- वैद्यकीय अधिकारी कक्ष – ९० चौ. फूट
- सुसज्ज उपचार कक्ष / पंचकर्म कक्ष.
- प्रात्यक्षिक कक्ष (Demonstration Room).
- विभागीय ग्रंथालय.
- एलसीडी प्रोजेक्टर व इतर डिजिटल अध्यापन साधने.
- निदान सुविधा (प्रयोगशाळा, एक्स-रे व अल्ट्रासोनोग्राफी सेवांची उपलब्धता).
- विद्यार्थ्यांसाठी कौशल्य विकास प्रयोगशाळा (Skill Lab).
- रुग्ण नोंदी व अभिलेख व्यवस्थापन प्रणाली.
सन २०२५ मधील वैद्यकीय कार्य
- पुरुष वैद्यकीय वॉर्डमधील उपलब्ध खाटांची संख्या – ४४
- महिला वैद्यकीय वॉर्डमधील उपलब्ध खाटांची संख्या – २४
- दररोज सरासरी बाह्यरुग्ण संख्या – १५० ते १६०
- दरमहा सरासरी आंतररुग्ण (IPD) दाखल संख्या – २२५
- सन २०२५ मध्ये बाह्यरुग्ण विभागात उपचार घेतलेल्या रुग्णांची एकूण संख्या – ३६,४१५
- जानेवारी २०२५ ते डिसेंबर २०२५ या कालावधीतील खाट व्यापन दर (Bed Occupancy Rate) – ९५%
वॉर्डमध्ये उपलब्ध सुविधा
- ईसीजी (ECG) सुविधा
- ऑक्सिजन पुरवठा सुविधा
- मल्टीपॅरा मॉनिटर्स
- अग्निकर्म
- विद्धकर्म
- कपिंग थेरपी
- विविध पंचकर्म उपचार प्रक्रिया
विशेष उपचार सुविधा
विभागामध्ये खालील विविध आजारांवर आयुर्वेदीय तत्त्वांनुसार विशेष उपचार सुविधा उपलब्ध आहेत:
श्वसनसंस्था विकार (Respiratory Disorders)
- ब्रॉन्कियल अस्थमा (Bronchial Asthma)
- क्रॉनिक ऑब्स्ट्रक्टिव्ह पल्मोनरी डिसीज (COPD)
- अॅलर्जिक रायनायटिस (Allergic Rhinitis)
- अप्पर व लोअर रेस्पिरेटरी ट्रॅक्ट इन्फेक्शन्स (URTI & LRTI)
जठरांत्र विकार (Gastrointestinal Disorders)
- गॅस्ट्रायटिस (Gastritis)
- गॅस्ट्रोएन्टरायटिस (Gastroenteritis)
- कोलायटिस (Colitis)
- अल्सरेटिव्ह कोलायटिस (Ulcerative Colitis)
जीवनशैलीजन्य विकार (Lifestyle Disorders)
- स्थूलता (Obesity)
- हायपोथायरॉईडीझम (Hypothyroidism)
- मधुमेह (Diabetes Mellitus)
- उच्च रक्तदाब (Hypertension)
त्वचा व केसांचे विकार (Skin and Hair Disorders)
- सोरायसिस (Psoriasis)
- केस गळणे व इतर केसांचे विकार
मज्जासंस्था व स्नायू विकार (Neuromuscular Disorders)
- अर्धांगवायू (Hemiplegia)
- ऑस्टिओआर्थ्रायटिस (Osteoarthritis)
- न्युरोपॅथी (Neuropathy)
- स्पॉन्डिलोसिस (Spondylosis)
स्व-प्रतिरक्षी विकार (Autoimmune Diseases)
- सोरायसिस (Psoriasis)
- अँकिलोझिंग स्पॉन्डिलायटिस (Ankylosing Spondylitis)
- लायकेन प्लॅनस (Lichen Planus)
- रुमेटॉइड आर्थ्रायटिस (Rheumatoid Arthritis)
जनजागृती व विस्तार उपक्रम
विभागामार्फत विविध शहरी व ग्रामीण भागांमध्ये आरोग्य शिबिरे, जनजागृती कार्यक्रम, तपासणी शिबिरे आणि आरोग्यविषयक व्याख्याने आयोजित केली जातात. या उपक्रमांद्वारे समाजामध्ये आरोग्य जागरूकता निर्माण करणे, रोगांचे लवकर निदान करणे व आयुर्वेदीय आरोग्यसेवा जनसामान्यांपर्यंत पोहोचविणे हे उद्दिष्ट आहे.
| अ. क्र. | उपक्रम | स्थळ | दिनांक | लाभार्थी | सहभागी विद्यार्थी | निष्पन्न परिणाम |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | ज्येष्ठ नागरिक आरोग्य जनजागृती व्याख्यान | - | 11/07/2025 | 20 | PG – 2 विद्यार्थी | ज्येष्ठ नागरिकांना वयोमानानुसार उद्भवणाऱ्या आरोग्य समस्यांबाबत व आवश्यक प्रतिबंधात्मक उपायांबाबत मार्गदर्शन करण्यात आले. |
| 2 | वैद्यकीय आरोग्य शिबिर | दत्ता मंदिर, संघर्ष नगर बसस्टॉप, चांदिवली, अंधेरी | 19/09/2025 | 125 | - | रोग तपासणी करून आवश्यक औषधांचे वितरण करण्यात आले. |
| 3 | वैद्यकीय आरोग्य शिबिर | चिंकुटवाडा, पालघर | 07/11/2025 | 43 | 4 विद्यार्थी | रोग तपासणी व आवश्यक औषधोपचार सुविधा प्रदान करण्यात आल्या. |
| 4 | वैद्यकीय आरोग्य शिबिर | डोंबिवली | 16/11/2025 | 40 | 2 विद्यार्थी | रुग्णांची तपासणी करून आवश्यक व्यवस्थापन व तपासण्यांचा सल्ला देण्यात आला. |
| 5 | वैद्यकीय आरोग्य शिबिर | काळाचौकी पोलीस स्टेशन, मुंबई | 14/11/2025 | 33 | 2 विद्यार्थी | आरोग्य तपासणी व आवश्यक उपचार सेवा प्रदान करण्यात आल्या. |
| 6 | Run for Unity – वैद्यकीय सहाय्यता शिबिर | वरळी कोस्टल रोड, मुंबई | 31/10/2025 | 110 | 15 विद्यार्थी | मॅरेथॉन सहभागींसाठी तात्काळ वैद्यकीय सहाय्य व आवश्यक उपचार उपलब्ध करून देण्यात आले. |
| 7 | वैद्यकीय आरोग्य शिबिर | अंधेरी | 19/09/2025 | 125 | 7 विद्यार्थी | रोग तपासणी करून आवश्यक औषधांचे वितरण करण्यात आले. |
| 8 | ऑस्टिओपोरोसिस तपासणी शिबिर | ठाणे | 08/08/2025 | 50 | 1 विद्यार्थी | रोगांचे निदान करून आवश्यक तपासण्या, उपचार सल्ला व औषध वितरण करण्यात आले. |
| 9 | ऑस्टिओपोरोसिस तपासणी शिबिर | पवई, मुंबई | 12/08/2025 | 33 | 1 विद्यार्थी | रोगांचे निदान करून आवश्यक तपासण्या, उपचार सल्ला व औषध वितरण करण्यात आले. |
परिसंवाद व परिषद
AYURTECH 2025 (दि. 28 व 29 नोव्हेंबर 2025)
कायचिकित्सा विभागामार्फत रा. आ. पोदार आयुर्वेद वैद्यकीय महाविद्यालय, वरळी, मुंबई येथे दि. 28 व 29 नोव्हेंबर 2025 रोजी “Application of Artificial Intelligence in Ayurveda: Opportunities and Roadmap” या विषयावर दोन दिवसीय राष्ट्रीय परिसंवाद व कार्यशाळेचे आयोजन करण्यात आले.
सदर परिसंवादास राष्ट्रीय भारतीय चिकित्सा प्रणाली आयोग (NCISM), महाराष्ट्र आरोग्य विज्ञान विद्यापीठ (MUHS), नाशिक तसेच महाराष्ट्र कौन्सिल ऑफ इंडियन मेडिसिन (MCIM) यांची मान्यता प्राप्त होती.
AYURTECH 2025 हा कृत्रिम बुद्धिमत्ता (Artificial Intelligence) आणि आयुर्वेद यांचा संगम घडवून आणणारा आपल्या प्रकारातील पहिला उपक्रम ठरला. या परिसंवादामध्ये आयुर्वेदातील प्राचीन ज्ञानपरंपरा आणि आधुनिक तंत्रज्ञान यांची प्रभावी सांगड घालण्याच्या विविध संधी, संशोधन दिशा आणि भविष्यातील रोडमॅप यावर सखोल चर्चा करण्यात आली.
देशभरातील आयुर्वेद शिक्षक, संशोधक, वैद्यकीय तज्ज्ञ, पदव्युत्तर विद्यार्थी तसेच तंत्रज्ञान क्षेत्रातील मान्यवरांनी या परिसंवादात सक्रिय सहभाग नोंदविला.
परिसंवादाची झलक
विभागीय परिसंवाद
पदवी (UG) व पदव्युत्तर (PG) विद्यार्थ्यांचे विषयज्ञान, संशोधनवृत्ती, सादरीकरण कौशल्ये आणि आत्मविश्वास वृद्धिंगत करण्यासाठी विभागामार्फत नियमितपणे साप्ताहिक विभागीय परिसंवाद आयोजित केले जातात. या परिसंवादांद्वारे विद्यार्थ्यांना विविध आयुर्वेदीय व आधुनिक वैद्यकीय विषयांवर सखोल अध्ययन व शैक्षणिक चर्चेची संधी मिळते.
अतिथी व्याख्याने
विद्यार्थ्यांचे अद्ययावत ज्ञान वाढविणे तसेच विविध विषयांतील नवीन संशोधन, तंत्रज्ञान व वैद्यकीय घडामोडींची माहिती उपलब्ध करून देण्यासाठी विभागामार्फत विविध क्षेत्रांतील तज्ज्ञ व्यक्तींची अतिथी व्याख्याने नियमितपणे आयोजित केली जातात.
क्लिनिकल संशोधन (Clinical Trials)
आयुर्वेदीय औषधांच्या सुरक्षितता (Safety) व परिणामकारकता (Efficacy) यांचे मूल्यमापन करण्यासाठी कायचिकित्सा विभागामार्फत विविध क्लिनिकल संशोधन प्रकल्प राबविले जातात. या संशोधनांद्वारे आयुर्वेदीय उपचारपद्धतींची वैज्ञानिक पडताळणी करून पुराव्यावर आधारित (Evidence-Based) आरोग्यसेवा विकसित करण्याचा प्रयत्न केला जातो.
अलीकडे पूर्ण झालेला संशोधन प्रकल्प
| अ. क्र. | संशोधन प्रकल्पाचे शीर्षक | स्थिती | पूर्णत्व वर्ष | निधी संस्था | मुख्य संशोधक | NCISM नोंदणी क्रमांक | शिक्षक आयडी |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | A Controlled Clinical Study to Evaluate Efficacy of Vasas Salt in Mild to Moderate Hypertension | पूर्ण | सप्टेंबर 2024 | उद्योग प्रायोजित (Industry Sponsored) |
डॉ. मीनाक्षी रेवडकर डॉ. आरती दात्ये |
NR/AY/MH0073709 NR/AY/MH0042592 |
AYKC02283 AYKC01428 |
संशोधन प्रकाशने
सन 2025 मध्ये विभागातील शिक्षक व विद्यार्थ्यांनी समकक्ष पुनरावलोकित (Peer-Reviewed) संशोधन नियतकालिकांमध्ये एकूण 12 संशोधन लेख प्रकाशित केले.
| क्र.सं. | जर्नल | लेखाचे शीर्षक | पीअर रिव्ह्यू दिनांक |
|---|---|---|---|
| 1 | JPRI 68591 | वर्धा जिल्ह्यातील वैद्यकीय व्यावसायिकांमध्ये हायपरलिपिडेमियाचा प्रसार – अभ्यास प्रोटोकॉल | 21/05/2021 |
| 2 | JPRI 68578 | वर्धा तालुक्यातील आशा कार्यकर्त्यांमध्ये पंचकर्माविषयी ज्ञानाचे मूल्यमापन व पंचकर्म मॉड्यूलद्वारे जागरूकता | 22/05/2021 |
| 3 | JAMPS 71717 | कोथिंबीर, पुदीना व लवंग अर्कयुक्त हर्बल माउथवॉशचा दीर्घकालीन हिरड्यांच्या आजारात प्रभाव – क्लिनिको-मायक्रोबायोलॉजिकल अभ्यास | 19/07/2021 |
| 4 | JPRI 72766 | आयुर्वेदातील मेदोरोग संकल्पना – स्थूलता व त्याच्या गुंतागुंतींच्या संदर्भात वैद्यकीय व्यवस्थापन | 11/08/2021 |
| 5 | JPRI 73572 | कर्करोग उपचारासाठी भारतीय पारंपरिक औषधांचा वापर – प्रसार, खर्च व कारणांचा अभ्यास | 28/08/2021 |
| 6 | JPRI 73539 | पुरुष वंध्यत्वामध्ये हर्बल औषधांची भूमिका | 30/08/2021 |
| 7 | JAMPS 76756 | नायजेरियामधील हर्बल बिटर्सचे फाइटोकेमिकल व जैविक मूल्यांकन | 03/11/2021 |
| 8 | JPRI 79456 | इथिओपियातील आतड्यांच्या परजीवी रोगांवरील औषधी वनस्पतींचा एथ्नोबॉटॅनिकल अभ्यास – प्रणालीबद्ध आढावा | 24/12/2021 |
| 9 | JPRI 79370 | झुंबा नर्तकांमध्ये फुफ्फुस कार्य चाचणीचे मूल्यांकन | 01/01/2022 |
| 10 | EJMP 84318 | हर्बल संज्ञानवर्धक औषधांची औषधशास्त्रीय व उपचारात्मक क्षमता | 20/02/2022 |
| 11 | JPRI 90331 | कडुक्कई (Terminalia Chebula) – पुनरुज्जीवनाचे अमृत: सिद्ध औषधशास्त्राची देणगी | 05/08/2022 |
| 12 | JAMMR 94451 | बालदमा व्यवस्थापनासाठी ओरल मॅग्नेशियम सप्लिमेंट्स | 05/12/2022 |
| 13 | AJARR 94802 | पारंपरिक लिबियन चहामधील अँटीऑक्सिडंट क्रियावर चहा अॅडिटिव्ह्स व काढण्याच्या वेळेचा प्रभाव | 13/12/2022 |
| 14 | EJMP 94800 | महाराष्ट्रातील मेलघाट प्रदेशातील अतिसार व आमांशावरील हर्बल उपचारांचा आढावा | 14/12/2022 |
| 15 | JPRI 96298 | सूतिकाकालीन आरोग्य – गर्भाशय आकुंचनाशी संबंधित पायलट अभ्यास | 05/02/2023 |
| 16 | JABB 96856 | नायजेरियातील लैंगिक संक्रमित रोगांवरील वनस्पतींचा एथ्नोबॉटॅनिकल सर्वेक्षण | 15/02/2023 |
| 17 | JAMMR 97138 | दम्याच्या बालरुग्णांमध्ये बुडेसोनाइड इनहेलेशनचा परिणाम – नियंत्रित चाचणी | 08/03/2023 |
| 18 | AIR 98002 | कॉन्ड्रोपॅथी व FGFR3 ची भूमिका – अस्थि विकृती अभ्यास | 22/03/2023 |
| 19 | JPRI 98306 | हायपरलिपिडेमिया व त्याचे प्रयोगात्मक मॉडेल्स – संक्षिप्त अहवाल | 25/03/2023 |
| 20 | EJMP 99076 | मूत्रमार्ग संसर्गावरील औषधी वनस्पतींचा जागरूकता अभ्यास | 20/04/2023 |
| 21 | AJRAF 99903 | नायजेरियातील अर्ध-शुष्क प्रदेशातील वृक्षप्रजाती व सेंद्रिय सौंदर्यप्रसाधनांमध्ये उपयोग | 11/05/2023 |
- ६ मार्च २०२२ रोजी नेहरू सायन्स सेंटर, वर्ली, मुंबई येथे आयोजित वर्ल्ड आयुष एक्सपोमध्ये CME आयोजित करण्यासाठी आयोजक म्हणून कार्य केले.
- ११ जून २०२२ रोजी नेस्को कॉम्प्लेक्स, गोरेगाव पूर्व, मुंबई येथे वर्ल्ड आयुष एक्सपो आणि समिटमध्ये मोफत वैद्यकीय OPD चालवण्यासाठी आयोजक म्हणून कार्य केले.
- २३ डिसेंबर २०२३ रोजी नेहरू सायन्स सेंटर, वर्ली, मुंबई येथे वर्ल्ड आयुष एक्सपोमध्ये मोफत वैद्यकीय OPD व Hb तपासणी शिबिर आयोजित करण्यासाठी आयोजक म्हणून कार्य केले.
- १७ फेब्रुवारी २०२३ रोजी डी. वाय. पाटील इन्स्टिट्यूट, नवी मुंबई येथे लाइफस्टाइल डिसऑर्डर्सवरील राष्ट्रीय सेमिनारमध्ये पोस्टर प्रेझेंटेशनसाठी परीक्षक (जज) म्हणून कार्य केले.
| क्र. क्रमांक | दिनांक | तपशील |
|---|---|---|
| 1 | ६ मार्च २०२२ | नेहरू सायन्स सेंटर, वर्ली, मुंबई येथे केंद्रीय सरकारच्या सहकार्याने आयोजित मेगा मुंबई वर्ल्ड आयुष एक्सपो कार्यक्रमात कायचिकित्सा विषयातील CME, डॉ. गीता परुळकर यांनी आयोजित केले (यासाठी पुरस्कार प्राप्त). |
| 2 | १९–२० एप्रिल २०२२ | MUHS, नाशिक यांच्या सहकार्याने R. A. पोदार मेडिकल कॉलेज, मुंबई-१८ येथे PG विद्यार्थ्यांसाठी संशोधन पद्धती व सांख्यिकी विषयावरील CME, डॉ. गीता परुळकर यांनी आयोजित केले. |
| 3 | २० एप्रिल २०२२ | “COVID-19 सिंड्रोम” या विषयावर PG विद्यार्थ्यांसाठी निबंध स्पर्धा, कायचिकित्सा विभाग, R. A. पोदार मेडिकल कॉलेज, मुंबई-१८ येथे डॉ. गीता परुळकर यांनी आयोजित केली (यासाठी पुरस्कार प्राप्त). |
| 4 | ११ जून २०२२ | नेस्को कॉम्प्लेक्स, गोरेगाव (पूर्व), मुंबई येथे केंद्रीय सरकारच्या सहकार्याने वर्ल्ड आयुष एक्सपो व समिट कार्यक्रम, कायचिकित्सा विभागामार्फत डॉ. गीता परुळकर यांनी आयोजित केला (यासाठी पुरस्कार प्राप्त). |
| 5 | २१–२३ डिसेंबर २०२२ | नेहरू सायन्स सेंटर, वर्ली, मुंबई येथे आयुष नॅचरल वर्ल्ड एक्सपो आणि कॉन्फरन्समध्ये जनतेसाठी मोफत वैद्यकीय व हिमोग्लोबिन तपासणी शिबिर तसेच UG विद्यार्थ्यांसाठी आयुर्वेदिक उत्पादनांच्या महत्त्वावरील फ्लिप्ड क्लासरूम, डॉ. गीता परुळकर यांनी केंद्रीय सरकारच्या सहकार्याने आयोजित केले. |
| 6 | १६–१७ फेब्रुवारी २०२३ | डी. वाय. पाटील आयुर्वेद कॉलेज, नेरुळ, नवी मुंबई येथे लाइफस्टाइल डिसऑर्डर्सवरील राष्ट्रीय सेमिनारमध्ये पोस्टर प्रेझेंटेशन सत्रासाठी परीक्षक म्हणून कार्य केले (यासाठी पुरस्कार प्राप्त). |
विशेषता: वातोदरा (Mild Ascites शी संबंधित)
अतिविशेषता: आमवात चिकित्सा (Rheumatoid Arthritis शी संबंधित)
3. डॉ. मुकुंद मगार, एमडी (चिकित्सा), (सहप्राध्यापक)
विशेषता: आमवात चिकित्सा (Rheumatoid Arthritis शी संबंधित)
4. डॉ. मीनाक्षी रेवतकर-कोळे, एमडी (चिकित्सा), (सहप्राध्यापक)
विशेषता: वातरक्त चिकित्सा
• डॉ. मीनाक्षी रेवतकर-कोळे यांनी खालील अतिथी व्याख्यान कार्यक्रमांचे आयोजन केले आहे.
अनुक्रमांक | दिनांक | विषय | व्याख्याते नाव |
१ |
८-०४-२०२२ |
डायबेटीस मेलिटस |
अतिथी व्याख्यान आयोजित – |
२ |
२६-०४-२०२२ |
न्यूमोनिया |
अतिथी व्याख्यान आयोजित – |
३ |
१२-१०-२०२२ |
थायरॉईड विकार |
अतिथी व्याख्यान आयोजित – |
• डॉ. मीनाक्षी रेवतकर-कोळे व डॉ. आरती दात्ये यांनी दिनांक २४/०२/२०२२ रोजी एम. ए. पोदार (शासकीय) रुग्णालय, वरळी, मुंबई-१८ येथे त्वचारोगांसाठी मोफत वैद्यकीय शिबिर आयोजित केले.
५. डॉ. दिलीप वांगे, एमडी (चिकित्सा), (सहप्राध्यापक)
विशेषता: वातज कास चिकित्सा
६. डॉ. आरती दात्ये, एमडी (चिकित्सा), (सहाय्यक प्राध्यापक)
विशेषता: पांडु (Iron Deficiency Anaemia शी संबंधित)
• डॉ. आरती दात्ये व डॉ. मीनाक्षी रेवतकर-कोळे यांनी दिनांक २४/०२/२०२२ रोजी एम. ए. पोदार (शासकीय) रुग्णालय, वरळी, मुंबई-१८ येथे त्वचारोगांसाठी मोफत वैद्यकीय शिबिर आयोजित केले.
७. डॉ. हर्षा सिंग, एमडी (चिकित्सा), (करारनियुक्त सहाय्यक प्राध्यापक)
विशेषता: गृध्रसी चिकित्सा
८. डॉ. ऐश्वर्या साठे, एमडी (चिकित्सा), (करारनियुक्त सहाय्यक प्राध्यापक)
विशेषता: बहुपित्त कामला चिकित्सा
१. शैक्षणिक संस्था म्हणून पदवी (UG), पदव्युत्तर (PG), पीएच.डी. विद्यार्थ्यांसाठी विविध शिबिरे आयोजित केली जातात:
A. वमन शिबिर (उलटी उपचार पद्धती)
B. विरेचन शिबिर (शुद्धीकरण उपचार)
C. बस्ती शिबिर (तेल व काढा एनीमा उपचार)
D. नस्य (नाकावाटे औषध देण्याची उपचार पद्धती)
E. सिरावेध शिबिर (रक्तमोक्षण उपचार)
F. जलौकावचारण शिबिर (जळू उपचार)
२. विविध आजारांसाठी बाह्यरुग्ण व आंतररुग्ण विभागात (पुरुष, महिला व विशेष वॉर्ड) वैद्यकीय सेवा
३. पोदार महाविद्यालयाबाहेर सार्वजनिक जनजागृतीसाठी कायचिकित्सा विभागातील शिक्षक व पदव्युत्तर विद्यार्थ्यांकडून मोफत वैद्यकीय सेवा
- स्थौल्य (लठ्ठपणा), मेदोवृद्धी (हायपरलिपिडेमिया), मेदोदुष्टी (डिस्लिपिडेमिया), मधुमेह (डायबेटीस), उच्च रक्तदाब (हायपरटेन्शन), हृदयरोग (IHD) इत्यादींसाठी तपासणी व नियंत्रण शिबिरे
- विषम ज्वर (मलेरिया, टायफॉईड, डेंग्यू, व्हायरल फिव्हर) इत्यादी तापांवर नियंत्रणासाठी शिबिरे
- आयुर्वेदिक कल्पांचे महत्त्व जनतेला समजावणे, उदा. सुवर्ण कल्प (वसंतकुसुमाकर रस, स्वर्णमालिनी वसंत रस, बृहद्वातचिंतामणी रस इ.)
- त्वक विकार (त्वचारोग) तपासणी व उपचार शिबिरे – उदा. एक्झिमा (विचर्चिका), सोरायसिस (किलास), दाद (फंगल इन्फेक्शन), श्वित्र (ल्युकोडर्मा) इ.
- कामला (पांडुरोग/जॉन्डिस), अल्प यकृत शोथ (व्हायरल/अल्कोहोलिक हेपाटायटिस), अल्प मूत्रवह संस्थेचे विकार (माइल्ड किडनी डिसीज) इत्यादींसाठी उपचार
- रसायन चिकित्सा (ज्येष्ठ नागरिकांसाठी रोगप्रतिकारशक्ती वाढविणारी उपचार पद्धती)
- वाजीकरण चिकित्सा (द्वितीयक वंध्यत्वासाठी उपचार)
- ज्येष्ठ नागरिकांमधील आजारांचे व्यवस्थापन – उदा. संधिवात (ऑस्टिओ/रुमॅटॉईड/गाऊटी), स्पॉन्डिलोसिस (सर्व्हायकल/डॉर्सल/लंबर), ऑस्टिओपोरोसिस, स्नायू व अस्थी विकार, न्यूरोमस्क्युलर व मज्जासंस्था विकार इ.
- Hb तपासणी शिबिर – अॅनिमिया ओळखण्यासाठी / नियमित तपासणीसाठी
- RBS तपासणी शिबिर – मधुमेह ओळखण्यासाठी / नियमित तपासणीसाठी
- BMD तपासणी शिबिर – ऑस्टिओपोरोसिस ओळखण्यासाठी व हाड तुटण्याचा धोका अंदाजण्यासाठी
प्रक्रिया
१. वमन
२. विरेचन
३. बस्ती (अनुवासन व निरूह)
४. नस्य
५. रक्तमोक्षण (सिरावेध व जलौकावचारण)
६. पंचकर्म पूरक उपचार (मण्याबस्ती / कटिबस्ती / जानुबस्ती / शिरोधारा / शिरोधारा / लेपचिकित्सा इ.)