स्वस्थवृत्त व योग

परिचय

R. A. पोदार मेडिकल कॉलेज (आयु.) मधील स्वास्थवृत्त व योग विभाग आयुर्वेदातील प्राचीन तत्त्वांद्वारे सर्वांगीण आरोग्य आणि कल्याण वृद्धिंगत करण्यासाठी समर्पित आहे. आम्ही निरोगी जीवनशैलीचे महत्त्व लोकांपर्यंत पोहोचवण्याचा प्रयत्न करतो आणि सर्वांगीण आरोग्य साध्य करण्यासाठी तज्ज्ञ मार्गदर्शन प्रदान करतो.

आमच्याबद्दल

विभागाचा परिचय

आमचा विभाग रोग प्रतिबंध आणि आरोग्य संवर्धन यावर लक्ष केंद्रित करतो, ज्यामध्ये खालील गोष्टींचा समावेश आहे:
जीवनशैलीत बदल
आहारातील बदल
आचार रसायन (आचारसंहिता)
योगाभ्यास

मुख्य वैशिष्ट्ये

संशोधन पद्धतीशास्त्र व जैव-सांख्यिकी हे स्वास्थवृत्त व योग विभागांतर्गत शिकवले जाते.
इंटर्नशिप कार्यक्रमाचे व्यवस्थापन स्वास्थवृत्त व योग विभागामार्फत केले जाते.
दररोज स्वास्थरक्षण OPD चालवली जाते.

विशेष उपचार कक्ष

थेरप्युटिक योग OPD
होप अँड हीलिंग OPD

ठळक वैशिष्ट्ये

स्थूलता, हृदयरोग, मधुमेह, थायरॉईड विकार, PCOD इत्यादींसाठी जीवनशैली मार्गदर्शन
रोगानुसार पथ्य-अपथ्य आहार
प्रकृतीनुसार पथ्य-अपथ्य आहार
ऋतूनुसार दिनचर्या सल्ला
प्रतिबंधक आरोग्य संवर्धन व रोगप्रतिकारशक्ती वाढविणे
तणाव व्यवस्थापन
थेरप्युटिक योग
आरोग्य राखण्यासाठी व रोग प्रतिबंधासाठी दैनंदिन दिनचर्या
ज्येष्ठ नागरिकांसाठी जीवनशैली मार्गदर्शन
दर महिन्याला ३०० पेक्षा अधिक रुग्णांना OPD द्वारे सेवा दिली जाते

प्राध्यापक

आमचे अनुभवी प्राध्यापक स्वास्थवृत्त व योग या विषयात दर्जेदार शिक्षण आणि मार्गदर्शन देण्यासाठी समर्पित आहेत.

प्राध्यापकांचे नाव	शैक्षणिक पात्रता	पद	नियुक्ती दिनांक	शिक्षक कोड
डॉ. मीनल संकेत पाजई	M.D. स्वास्थवृत्त व योग	प्राध्यापक	30/08/2025	AYSV00520
डॉ. वृशाली लिलाधर उजेडे	M.D., PhD, स्वास्थवृत्त व योग	सहप्राध्यापक	10/01/2024	AYSV00476
डॉ. सिद्धी रत्नाकर नाचणकर	M.D. स्वास्थवृत्त व योग	सहाय्यक प्राध्यापक	23/12/2022	AYSV00644
डॉ. सायली संजय साठे	M.D. स्वास्थवृत्त व योग	सहाय्यक प्राध्यापक	15/05/2025	AYSV01261

उपलब्धी व उपक्रम

विभाग	तपशील
उपलब्धी	“प्रोबायोटिक पेय संयोजन व त्याची पद्धत” यासाठी डॉ. वृशाली उजेडे यांना पेटंट प्राप्त. CCRAS – UG SPARK अंतर्गत “कल्याणक क्षाराचा स्तन कर्करोग पेशींवर (MCF-7 व MDA-MB-231) अँटी-कॅन्सर प्रभावाचा इन विट्रो अभ्यास” हा प्रकल्प डॉ. मीनल पाजई यांच्या मार्गदर्शनाखाली सुरू आहे. डॉ. सायली साठे यांनी स्पेन (व्हॅलेन्सिया) येथे पारंपरिक औषध परिषदेत “कीमोथेरपीमुळे होणाऱ्या न्यूरोपॅथीच्या तृतीय प्रतिबंधात आयुर्वेदाची भूमिका” या विषयावर आंतरराष्ट्रीय स्तरावर सादरीकरण केले.
पुरस्कार	डॉ. सचिन उपळांचिवार यांना 2022 मध्ये Nature Fit कडून विविध समित्यांमधील कार्यासाठी प्रशंसा पुरस्कार प्रदान.
अलीकडील उपक्रम	DMER, मुंबई अंतर्गत 2025 चा आंतरराष्ट्रीय योग दिवस स्वास्थवृत्त व योग विभागाने आयोजित केला. 2025 चा आयुर्वेद दिन साजरा करण्यात आला. इंटर्नशिप ओरिएंटेशन कार्यक्रम (शिक्षिक्षा) आयोजित करण्यात आला. PG ओरिएंटेशन कार्यक्रम (संस्कारम) आयोजित करण्यात आला.
नियमित उपक्रम	आंतरराष्ट्रीय योग दिवस साजरा करणे पोषण महिना साजरा करणे आयुर्वेद दिन साजरा करणे इंटर्नशिप कार्यक्रम अतिथी व्याख्याने शैक्षणिक भेटी समाजोपयोगी उपक्रम
भावी योजना	डॉ. BMN होम सायन्स कॉलेज, मुंबई यांच्यासोबत सामंजस्य करार (MoU) NSF, Lifefirst संस्था, मुंबई यांच्यासोबत MoU आहार व योग विषयक विविध अभ्यासक्रम सुरू करणे
सद्यस्थितीत सुरू असलेले PG प्रबंध	डॉ. शिवानी जसूद (PG विद्यार्थी) - स्थौल्य (Obesity) मध्ये मुस्तादी काढा घनवटीसोबत पाटोल्युष आहार कल्पनेचा परिणाम – एक यादृच्छिक क्लिनिकल अभ्यास. डॉ. सुनील सरोदे (PG विद्यार्थी) - प्रौढांमध्ये तोंडाच्या स्वच्छतेवर अर्जुन चूर्ण (Terminalia arjuna) प्रतिसारणाचा परिणाम – एक यादृच्छिक नियंत्रित क्लिनिकल अभ्यास. डॉ. कोमल जाधव (PG विद्यार्थी) - ज्येष्ठ नागरिकांमध्ये जीवनमान सुधारण्यासाठी कुश्मांड रसायनाचा प्रभाव.

विभागाची ठळक वैशिष्ट्ये

स्थूलता, हृदयरोग, मधुमेह, थायरॉईड विकार, PCOD इत्यादींसाठी जीवनशैली बदलाबाबत मार्गदर्शन
पथ्य-अपथ्य रोगानुसार मार्गदर्शन
पथ्य-अपथ्य आहार प्रकृतीनुसार मार्गदर्शन
थेरप्युटिक योग
ऋतूनुसार दिनचर्येबाबत सल्ला
रोगप्रतिकारशक्ती वाढविण्यासाठी आरोग्य संवर्धन
तणाव व्यवस्थापन
आरोग्य राखण्यासाठी व रोग प्रतिबंधासाठी दैनंदिन दिनचर्या
ज्येष्ठ नागरिकांसाठी जीवनशैली मार्गदर्शन
या OPD मार्फत डिमेन्शिया असलेल्या ज्येष्ठ रुग्णांसाठी समुपदेशन व योग थेरपी, थायरॉईड विकारांसाठी योग थेरपी, तसेच शालेय मुले व प्रौढांमध्ये स्थूलता नियंत्रणासाठी विविध प्रकल्प राबवले जातात.
दर महिन्याला सुमारे ३०० रुग्णांवर OPD द्वारे उपचार केले जातात.